دست نوشته(3)
نیایش حضرت سجاد علیه السلام در توبه به درگاه خداوند
بار خدايا،اى آن كه زبان وصف کنندگان، وصف كردنت نتواند و اى آنكه اميد اميدواران از تو فراتر نرود و اى آن كه پاداش نيكوكاران در نزد توتباه نگردد.اى خداوندى كه پرستندگان چون از تو ترسند از ديگر كسنترسند و اى خداوندى كه پرهيزگاران چون بيم تو به دل دارند،بيم كسبه دل راه ندهند.
اينجا كه من ايستادهام، جايگاه كسى است كه بازيچه دست گناهان است و زمام اختيارش در دست خطاها و لغزشها. شيطان بر او تاخته و چيرگى يافته،پس، از روى تفريط، از انجام آنچه بدان فرمان دادهاى قصور ورزيده و از سر غرور، هر چه را از آن نهى كردهاى مرتكب شده،همانند كسى كه گستردگى عرصه قدرت تو را نمىشناسد يا آنكهاحسان تو را در حق خود انكار مىكند .و آنگاه كه ديده هدايتش بينا شود و آن ابرهايى كه بصيرتش را فرو پوشانيده پراكنده گردد،آن ستمها كه در حق خود كرده بر شمرد و در آن خلافها كه در امرپروردگارش مرتكب شده بينديشد.پس عصيان بزرگ خود را به همانبزرگى كه هست بنگرد و خلاف عظيم خود را به همان عظمت كه هست مشاهده كند. آنگاه با دلى پر اميد به تو روى نهد در حالى كه از خجالت ديده از زمین بر نتواند داشت. همه رغبت خويش در تو بسته و تنها اعتمادش به توست. با اميدى كه در دل خود پرورده از روى يقين آهنگ تو كرده و با دلى بيمناك و اخلاصى تمام به درگاه تو روى آورده است .واگر ديگران طمع در ديگرى بستهاند او جز در تو طمع نبسته، اگر ديگراناز ديگرى هراسناكند او را جز از تو هراسى در دل نيست.
بار خدايا، بندهتو در پيشگاه تو به تضرع ايستاده و به خشوع چشم بر زمين دوخته و درپيشگاه عزت تو سر به خوارى فرو داشته و خاضعانه راز دلش را كه تو خود بدان آگاهترى با تو در ميان نهاده و فروتنانه گناهانش را كه تو خود شمارشان بهتر مىدانى يك يك بر شمرده و به درگاه تو استغاثه مىكند از واقعه شگرفى كه بدان گرفتار آمده و تو خود از آن با خبرى و زارىمىكند از عملى ناپسند كه به سبب سرپيچى از حكم تو وی را رسوا ساخته : همان گناهانى كه لذتهای آنهاگذشته و عواقب شومشان باقى است چنان كه گويى هرگز نخواهد رفت.
خداوندا، چنين بندهاى را اگر به عدل خود عقوبتش كنى زبانبه انكار نمىگشايد و اگر عفوش كنى و بر او رحمت آورى عفوو رحمتت را در برابر عظمتت بزرگ نشمارد. زيرا تو آن پروردگاركريمى هستى كه آمرزش گناهان بزرگ را بزرگ نمىشمرى.
خدایا، اين منم كه به سوى تو آمدهام، مطيع فرمان توام آنجا كهفرمان دادهاى كه بندگانت دست به دعا بر دارند. اينك خواهم به آنوعده اجابت كه دادهاى وفا كنى،كه تو خود گفتهاى :بخوانيد مرا تا شمارا اجابت كنم. (1)
بار خدايا،بر محمد و خاندانش درود بفرست و آن سان كه من دربرابر تو به گناه خود اعتراف كردهام،تو نيز به آمرزش خود مرا بپذير. وآن سان كه خود را در برابر تو پست گردانيدهام مرا از لغزشگاههاىگناه برگير و آن سان كه در انتقام گرفتن از من درنگ كردهاى، مرا درپرده رحمت خويش مستور دار.
بار خدايا، قصد مرا در اطاعتخويش استوار ساز و بصيرتم را در پرستشت قوى گردان و مرا به كارهايى توفیق ده كه با آنها آلودگىگناه را از من بشویی، و چون بميرانى بر آيين خود و آيين پيامبرتمحمد ـ عليه السلام ـ بميران.
خداوندا، در همين مكان كه ايستادهام، از گناهان کوچک و بزرگ خود، از بديهاى پنهان و آشكار خود، از لغزشهاى گذشته و حال خود به درگاه تو توبه مىكنم، مانند كسى كه توبه کرده و حتی اندیشه گناه را هم به خود راه نمی دهد و بهیچوجه قصد انجام گناه نخواهد کرد.
اى خدای من، تو خود در كتاب محكمت گفتهاى كه توبه بندگانت را مىپذيرى و گناهانشان را عفو مىكنى (2)و توبه كنندگان را دوست مىدارى (3)،پس همچنان كه وعده دادهاى توبه من بپذير و همچنان كه برعهده گرفتهاى از خطاهاى من درگذر و آن سان كه شرط كردهاى محبت خود را نصيب من ساز.
اى پروردگار من، من نيز شرط مىكنم كه زين پس كارى را كهتو آنرا ناخوش داشتهاى مرتكب نشوم و بر عهده مىگيرم كه عملى راكه تو آنرا ناپسند دانستهاى انجام ندهم و از هر چه معصيت توست دورىگزينم.
خداوندا، تو بهتر مىدانى كه من چه كردهام، پس آن گناهان را كه خود بدانها آگاهى بيامرز و به قدرت خود مرا به راهی بر كه خود دوست دارى.
خدایا، حقوقی بر عهده من است که بعضی را به یاد دارم و بعضی را از يادبردهام، ولى همه آنها پیش چشم همیشه بیدار تو، و در احاطه علم توست که فراموشی بدان راه نمی یابد. پس تو خود كسانى را كه بر من حقی دارند عوض ده و بار گناه آن از دوش من برگير و از سنگينى آن بكاه ومرا از ارتكاب چنان گناهانى باز دار.
خدایا، بازگشت من از گناه پایدار نخواهد ماند مگر اینکه تو مرا در توبه خود نگاه داری، و از گناه پرهيز نتوانم مگر تو مرا نیرو دهى.پس مرا به نيرويىبه حد كفايت توانا گردان و به عصمتى باز دارنده از گناه مدد فرماى.
خداوندا، چه بسا بندهاى به درگاه تو توبه مىكند و حال آنكه تو بهعلم خود مىدانى كه توبه خود را خواهد شكست و بار ديگر به گناه وخطاى خود باز خواهد گشت. خداوندا، به تو پناه مىبرم که چنبن باشم. پس اين توبه مرا از آن گونه قرارده كه بعد از آن نيازمند توبه نشوم. توبهاى كه بار گناهان گذشته را از من برداشته و مرا در باقی عمر از گزند گناهان به سلامت دارد.
خدایا، از نادانى خود، نزد تو پوزش مىطلبم و بخشايشكردار بدم را از تو مىخواهم . به احسان خويش مرا در سایه رحمت خودجاى ده و به فضل و كرم خويش مرا در پرده عافيت بپوشان .
خداوندا، به درگاه تو توبه مىكنم از هر اندیشه بد كه در دلم خطوركرده و هر نگاه گناه آلود كه چشمم مرتكب شده و هر سخن بيجا كه بر زبانم جارى گشته و هر چه كه خلاف اراده تو و بيرون از دايره محبت تو بودهاست، توبه ای آن چنان كه يك يك اعضايم از عقوبتهاى تو بهسلامت مانند و از خشم دردناك تو كه متجاوزان و ستمكاران از آنبيمناكند در امان باشند.
بار خدايا به تنهايى من در برابر خود و تپشهای قلبم از خوف خود و لرزش اعضايم از هيبت خود رحمت آور،كه گناهانم،اى پروردگار من،مرا در پيشگاه تو به رسوايى کشانده است. اگر خاموشىگزينم،كسى درباره من سخن نخواهد گفت و اگر شفيعى طلبم، دانم كه سزاوار شفاعت نيستم تا كسى مرا شفاعت كند.
خداوندا، بر محمد و خاندانش درود بفرست و كرمت را شفيع گناهان من قرار ده و به عفو و بخشش خود از بدیهایم گذشت كن و مرا بهعقوبتى كه سزاوار آنم جزا مده و سفره احسان خود را بر من بگستران و زشتیهایم را در پرده عفو خود بپوشان. خدایا، با من همانند پيروزمندى رفتار كن كه بندهاى ذليل در برابرش زارى مىكند و آن پيروزمند بر او رحمت مىآورد،يا همانند توانگرى كه فقيرى راه بر اومىگيرد و آن توانگر بىنيازش مىسازد.
بار خدايا، هیچ كس مرا پناه ندهد، پس سايه عزت تو باید مرا در پناه خود گیرد. هیچ كس نيست كه به درگاه تو شفيع من شود، پس فضل و كرم تو بايد مرا شفاعت كند. بسیاری گناهان مرا مىترساند، پس عفو تو بايد مرا ايمنى بخشد.
خداوندا ،آنچه بر زبان مىآورم نه از آن روست كه از اعمال زشت خود بىخبرم، يا كردارهاى ناپسند خود از ياد بردهام، بلکه براىآن است كه آسمانها و ساكنان آنها و زمين و هر چه بر روى آن است، پشيمانى مرا كه در برابر تو اظهار كردهام بشنوند و بدانند كه توبهكردهام و به تو پناه آوردهام. باشد كه يكى از آنها بر شوربختى منرحمت آرد يا بر بد حالى من رقت کرده و در حق من دعايى كند كه تو زودتر از دعاى من مستجاب فرمايى،يا از من شفاعت کند و شفاعت او از درخواست من مقبولتر افتد و سبب رهايى من از خشم تو و توفيق يافتن من به خشنودى تو باشد.
بار خدايا، اگر پشيمانى به درگاه تو توبه است، من پشيمانترينم و اگر ترك گناه بازگشت به توست، من نخستين بازگشتگانم واگر استغفار است كه گناهان را مىريزد، من در زمره استغفار كنندگانم.
خداوندا، همچنان كه ما را به توبه فرمان دادهاى و پذيرفتنش بر عهده گرفتهاى، همچنان كه ما را به دعا بر انگيختهاى و وعده اجابتدادهاى،پس بر محمد و خاندانش درود بفرست و توبه مرا بپذير و مرا با نااميدی از رحمت خود را باز مگردان. تويى آنكه توبه گنهكاران مىپذيرى و با خطاكاران بازگشته از گناه، مهربانهستى.
بار خدايا،بر محمد و خاندانش درود بفرست آن سان كه ما را بهسبب او راه هدايت نمودى .بر محمد و خاندانش درود بفرست آن سانكه ما را به هدايت او نجات بخشيدى. بر محمد و خاندانش درودبفرست، درودى كه در روز رستاخیز و روز درماندگی ، شفيع ما نزد توباشد،كه تو بر هر كارى توانايى. و برآورده کردن این خواسته ها بر تو آسان است.
پىنوشتها
1.ادعونى استجب لكم.(سوره 40/آيه 60)
2.و هو الذى يقبل التوبة عن عباده و يعفو عن السيئات و يعلم ما تفعلون.(سوره 42/آيه 25)
3.ان الله يحب التوابين و يحب المتطهرين.(سوره 2/آيه 222)
سلوک سجادیه همان سلوک قرآن است در آینه زین العابدین و به خواست خدا آمده ایم تا گوشه ای از شیوه زندگی و سلوک امام چهارم شیعیان، آن پیر پیران، پیشوای عارفان و سید ساجدان را بررسی کنیم. باشد که قدمی در راه رضای دوست برداشته باشیم.